www.centrum-kwater.pl

Mysłowice kilka słów

Mysłowice (śl. Myslowicy[3], czes. Myslovice, niem. Myslowitz) – miasto położone w południowej Polsce, w województwie śląskim, w centrum Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego (GOP).

Patronem miasta jest ustanowiony bullą papieską w roku 2000 św. Jan Chrzciciel. Postać świętego umieszczona jest również w herbie miejskim zatwierdzonym przez MSW RP w 1937 roku i opublikowanym w Monitorze Polskim nr 130, poz. 207[4].
Miasto leży w obrębie Wyżyny Katowickiej i Pagórów Jaworznickich, położone jest w południowej części Wyżyny Śląskiej.

Mysłowice graniczą od zachodu z Katowicami, od północy z Sosnowcem, od wschodu z Jaworznem, a od południa z Imielinem oraz Lędzinami.
Warunki hydrograficzne [edytuj]

Przez miasto przepływa Czarna Przemsza, która w pobliżu Mysłowic łączy się z Białą Przemszą, tworząc Przemszę. Przez miasto przepływa także Bolina oraz Rów Kosztowski.
Do dziś zachowało się w Mysłowicach kilka budynków świadczących o średniowiecznym pochodzeniu miasta. Najstarszym i najprawdopodobniej jedynym, przez kilka wieków, budynkiem murowanym jest stojący do dziś w pobliżu rynku kościół farny pod wezwaniem Narodzenia Najświętszej Marii Panny Wzniesiony w okresie lokacji miasta około XIV wieku ulegał (jak większość polskich budowli sakralnych) licznym przebudowom. Za jego średniowiecznym rodowodem przemawiają ostrołukowe otwory w przyziemiu, a także strzeliste otwory okienne w południowej ścianie nawy. W latach 1740-1742 poddano kościół gruntownej przebudowie. Wnętrze otrzymało nowy podział architektoniczny ścian oraz wystrój w stylu barokowym. Zasadnicze zmiany w wyglądzie kościoła zwanego przez Mysłowiczan Mariackim zaszły dopiero po przebudowie w 1901 roku, która związała jego architekturę z barokowym wystrojem wnętrza.

Drugim w kolejności budynkiem murowanym jest barokowo-klasycystyczny kościół filialny pod wezwaniem Św. Krzyża. Ten właśnie kościół jest, według tradycji, najstarszym obiektem kultu w mieście. Pierwotnie był drewniany. Został odbudowany przy użyciu kamienia, po roku 1807, kiedy uległ spaleniu podczas wojen napoleońskich. Kościółek Św. Krzyża zbudowany jest na planie ośmioboku, nakryty kopułą o kształcie dzwonu. Posiada prostą i raczej surową bryłę architektoniczną.

Trudna do określenia jest data powstania w Mysłowicach świeckich budowli murowanych. Pierwsze wzmianki o takich budynkach pochodzą z połowy XIX wieku i sytuują je w okolicach rynku. Odzyskanie w 1861 roku utraconego statutu miejskiego było impulsem do wzniesienia pierwszych budynków użyteczności publicznej. Z tego okresu pochodzi mysłowicki ratusz. Wybudowany w 1867 roku, pozostawał on przez kilka lat najbardziej okazałą budowlą w mieście. Przypomina architekturę pałacową z dekoracyjną wieżą i bogato zdobionymi wzorami okiennymi.

Wiele budynków budowanych pod koniec XIX wieku miało modny charakter neorenesansu włoskiego. W tym stylu utrzymane jest kilka willi wybudowanych przez osiadłych w mieście bogatych przedsiębiorców. Na szczególną uwagę zasługuje willa przy ulicy Powstańców 13 z charakterystyczną dla tego typu budynków jednokondygnacyjną i mocno rozczłonowaną bryłą. W neorenesansowym stylu budowane były też domy czynszowe np. kamienica przy ulicy Grunwaldzkiej 22 z 1892 roku oraz dom w typie pałacowym przy ulicy Powstańców 3. W XIX wieku wybudowano także przy ul. Oświęcimskiej wieżę ciśnień oraz budynki kolejowe.

W latach osiemdziesiątych XIX wieku pojawiły się budynki w duchu renesansu północnego budowane przy użyciu czerwonej cegły i kamienia, który służył do wykonywania elementów zdobniczych. Tu na wspomnienie zasługuje szczególnie gmach poczty z charakterystycznymi łukami obciążającymi nad oknami i zwartej sylwecie.

Obok neorenesansu i neoklasycyzmu powstają budowle o cechach gotyku, baroku, a także budowle eklektyczne. Najwcześniejszą budowlą o czystych neogotyckich cechach jest kaplica na starym cmentarzu przy ulicy Mikołowskiej. W stylu neogotyckim zbudowano też kościół farny pod wezwaniem Najświętszego Serca Pana Jezusa. Zastosowane zostały ty typowe elementy zdobnicze: żebrowo-krzyżowe sklepienie, skarpy opasujące całą budowlę, ostrokołowe okna. Kościół ten należy do najbardziej udanych na Górnym Śląsku budowli neogotyckich. Również kościół ewangelicki Apostołów Piotra i Pawła na starym mieście, wybudowany w latach 1875-1877, zbudowany został w stylu neogotyckim, jest to jeden z najpiękniejszych kościołów ewangelickich w Polsce.

W neobarokowym stylu wybudowano liczne kamienice przy ulicy Bytomskiej i Krakowskiej, stosując barokowe detale architektoniczne: maszkarony, ornamenty muszkelowe, spiralne kolumny itp.

Styl eklektyczny najpełniej ujęto w budynku Sądu Powiatowego z 1904 roku. Jego bryła odpowiadająca renesansowym kanonom nawiązuje równocześnie do baroku (szczyt i ozdobny portal) i gotyku (obramowanie otworów okiennych).

Bardzo skromnie reprezentowana jest w architekturze Mysłowic stylistyka secesji. Być może przeszkodził temu wybuch I wojny światowej. Jedynymi przykładami tego stylu są: kamienica w Rynku nr 20 i zespół budynków Szpitala Miejskiego nr 1.